Անդրանիկ Մարգարյանի հուշամրցաշար. «Ա» մրցաշար. 4-րդ փուլ

Անդրանիկ Մարգարյանի հուշամրցաշար։ «A» մրցաշար։ 4-րդ տուր

Սա տուրերից ամենապայծառներից մեկն էր․ ինչպես առաջին օրը, այստեղ ևս բոլոր պարտիաները կարող էին ավարտվել վճռական արդյունքով։ Սակայն ի վերջո վճռական եղան երեքը։ Դավիթ Շահինյանը բաց թողեց առաջատարի դիրքն ամրապնդելու հնարավորությունը՝ չկարողանալով հաղթել իր անմիջական մրցակցին՝ Բենիկ Աղասարովին։ Նա երկար ժամանակ դիմացավ այս պարտիայում, բայց այն պահին, երբ պետք էր կանգ առնել և սառը գլխով գնահատել իրավիճակը, շտապեց ու թույլ տվեց, որ երիտասարդ մրցակիցը փրկվի։

Առաջատարների պարտիան չափազանց նյարդային էր բոլորի համար՝ թե՛ խաղացողների, թե՛ նրանց երկրպագուների, հատկապես՝ շարժիչով հետևողների։ Նրանք գլուխ էին բռնում այն պահերին, երբ համակարգչային գնահատականը կտրուկ վեր ու վար էր անում։ Սպիտակներով խաղացող Դավիթը բացումը բավական պասիվ անցկացրեց՝ թույլ տալով իր 15-ամյա մրցակցին զավթել կենտրոնը և հատկապես կարևոր d4 դաշտը, որը հերթով զբաղեցվում էր սև խաղաքարերի կողմից։ Արդյունքում առաջացավ պոտենցիալ վտանգավոր անցյալ զինվոր, որի առաջխաղացման շուրջ ծավալվեց հուսահատ պայքար։

Օբյեկտիվորեն առավելությունը շարունակում էր մնալ սևերի կողմում, սակայն այստեղ իր դերը խաղաց փորձի տարբերությունը։ Դավիթը սկսեց գաղտնի կերպով պատրաստել թևային շեղող մանևր, իսկ Բենիկը, չտեսնելով նախաձեռնության հստակ ծրագիր, չափազանց կտրուկ արձագանքեց c5 դաշտում գտնվող փղի դեմ սպառնալիքներին (20…a4?), և անմիջապես բախվեց կենտրոնական հարվածին՝ 21.f4!

Սպիտակների «քնած» կենտրոնը անսպասելիորեն աշխուժացավ, փղերը ուժ ստացան, իսկ սևերի զինվորի դերը զգալիորեն նվազեց։ Իրադարձությունների այսպիսի կտրուկ շրջադարձը ակնհայտորեն շփոթեց երիտասարդ վարպետին, և 28.Bd3-ից հետո նա հանկարծ դիմեց որակի գրեթե ինքնասպան զոհաբերության՝ 28…Nxd3?, հույսը դնելով կամ մրցակցի ֆորս-մաժորի, կամ արքայի հնարավոր թուլության վրա։

Եվ այստեղ Շահինյանը սկսեց տատանվել։ Դիրքը նրա համար լիովին անվտանգ էր, իսկ ժամացույցի վրա ուներ ավելի քան կես ժամ ժամանակ, սակայն նա հավատաց Աղասարովին և վերադարձրեց նյութը։

Պարզ 30.b4! քայլից հետո՝ 30…Bf8 (զինվորը անառիկ է), ապա 31.Rxd4 Qc6 32.Bc3 Ra8! 33.b5!, խաղը պետք է արագ ավարտվեր։ Սակայն Դավիթը անմիջապես խլեց զինվորը՝ 30.Rxd4?, և 30…Bxd4 31.Rxd4-ից հետո հանդիպեց անսպասելի հարվածի՝ 31…Qxd4!!։ Պարզվեց, որ 32.Bxb4 Rxd4 33.Qa8+ Kg7 34.Qxb7 c5! շարունակությունից հետո սև խաղաքարերը, ձին տեղադրելով e6-ում, ստեղծեցին մի ամուր «ամրոց», որը մեկ նավով հնարավոր չէր ճեղքել։

Շահինյանը չցանկացավ այլևս փորձել մրցակցի դիմացկունությունը։ Ոչ-ոքի։

Շուվալովան մրցաշարում տարավ իր առաջին հաղթանակը։ Նա համբերատար և մեթոդիկորեն ճնշում էր Սյորենսենին արքայի թևում՝ «իսպանական խոշտանգման» լավագույն ավանդույթներով։ Շվեդին չհաջողվեց հստակ հակախաղ ստեղծել ոչ կենտրոնում, ոչ էլ թագուհու թևում, և ի վերջո սպիտակների զինվորների «ձնահյուսը» իր ճանապարհին ամեն ինչ տարավ։

Գրեբնևը հերթական անգամ ցույց տվեց իր բացման պատրաստության հուսալիությունը՝ սևերով խաղալով «Կատալոնի» դեմ։ Ստեղծագործաբար խաղացող Դավիթ Դավթյանը փորձեց խնդիրներ առաջադրել, սակայն Ալեքսեյի ուղիղ ու պարզ կառուցվածքը՝ b5-ում փղով և թույլ c6 զինվորով, ամուր մնաց։ Ռուս շախմատիստը խաղաց արագ ու վստահ՝ ամբողջ պարտիայի համար ծախսելով ընդամենը կես ժամից մի փոքր ավելի։ Չորրորդ տուրից հետո Գրեբնևն ունի «+1»՝ երեք սև պարտիայով, որոնցից երկուսը գրոսմայստերների դեմ էին։ Գրոսմայստերական բաղձալի նորմային հասնելու համար նրան պետք է արագացնել տեմպը։ Ինչ վերաբերում է Դավթյանին, որը շարունակում է ցուցադրել վառ, ստեղծագործ շախմատ, նա ունի «-1»։ Նրան անհրաժեշտ է հասնել արդյունքի, որը կհամապատասխանի իր գունեղ խաղին։ Առջևում դեռ հինգ փորձ կա։

Մովահեդ–Օհանյան պարտիան ուներ տարօրինակ ընթացք։ Երկար ժամանակ դժվար էր հասկանալ, թե մրցակիցներից ով է խաղում հաղթանակի համար, սակայն Էմինի մի քանի անհեռատես քայլերը բացահայտեցին, որ սպիտակների բոլոր խաղաքարերը հարձակվում էին ճակատագրին թողնված արքայի վրա, իսկ պաշտպանելու այլևս ոչ ոք չկար։ Ցավոք, Սինան չգտավ ճիշտ պլանը, և սև արքան, ամեն ինչ թողնելով, կարողացավ խուսափել վտանգից։ Բայց սա դեռ սկիզբն էր․ ժամանակի սղության մեջ կողմերը թույլ տվեցին բազմաթիվ սխալներ, սակայն վերջինը ձեռնտու եղավ Օհանյանին։ Վճռորոշ գործոններն էին նրա արքայի ապահով դիրքը և Մովահեդի անցյալ զինվորը, որոնք էլ որոշեցին պայքարի ելքը։

Բաբուջյանի մոտ ևս մեկ անգամ անհաջողություն եղավ․ նա շարունակում է կրել «մարզչի խաչը»։ Դա այն դեպքն է, երբ պարզ ու հստակ լուծման փոխարեն ընտրում ես այն տարբերակը, որը կարող ես բացատրել աշակերտներին։ Նույն մոտիվները խանգարում են նաև Իվանովին ցուցադրել իր լավագույն շախմատը, ավելին՝ այստեղ կա նաև ֆիզիկական վիճակի խնդիրը։ Եթե Սերգեյը մշտապես գայթակղվում է գեղեցկությամբ, ապա Լևոնը խախտում է ակնհայտ ճշմարտությունները։ Կամ խուճապի է մատնվում բացման փուլում՝ թողնելով արքային առանց զինվորական պաշտպանության, կամ շտապում է խժռել մրցակցի զինվորները՝ մոռանալով զարգացումը։ Ագահ 14.Qxc7? քայլից հետո պետերբուրգցի խաղացողը կարող էր անմիջապես անցնել մրցակցի արքայի վրա հարձակման, բայց անհասկանալի պատճառներով հետաձգեց ծանր խաղաքարերի ներխուժումը «գուրմանների շարքը» և կարողացավ հաղթել միայն մրցակցի նոր սխալների շնորհիվ։ Նա կարող էր ավարտել խաղը առաջինը, բայց ի վերջո մրցաշարի դահլիճը լքեց վերջինը՝ գրեթե չթողնելով Բաբուջյանին փրկության շանս։

Անդրանիկ Մարգարյանի հուշամրցաշար։ Դասավորությունը 4-րդ տուրից հետո.
1–2. Աղասարով, Շահինյան – 3 միավոր 4-ից
3–4. Գրեբնև, Մովահեդ – 2,5
5–7. Օհանյան, Իվանով, Շուվալովա – 2
8. Դավթյան – 1,5
9. Սյորենսեն – 1
10. Բաբուջյան – 0,5